Een nachtdienst is elke dienst waarbij een medewerker meer dan 1 uur werkt in de periode tussen 00:00 en 06:00. Vanaf het moment dat een dienst kwalificeert als nachtdienst gelden strengere ATW-normen: maximaal 10 uur dienstduur (in plaats van 12 uur), een aansluitende rusttijd van minimaal 14 uur, en een wettelijk maximum van 140 nachtdiensten per kalenderjaar.
Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie is het nachtdienstmaximum van 140 per jaar een van de meest gehandhaafd-overtredingen in de horeca en de transportsector. De Arbeidsinspectie controleert naleving steekproefsgewijs via urenstaten en roosteregistraties; werkgevers die het maximum structureel overschrijden riskeren een bestuurlijke boete en een hercontrole binnen 12 maanden. Medewerkers hebben het recht om na 140 nachtdiensten geen nachtdiensten meer te werken voor de rest van dat kalenderjaar.
De niet-evidente publieke synthese: de ATW-definitie van een nachtdienst (meer dan 1 uur na middernacht) en de CAO Horeca-definitie van nachtarbeid (werkzaam tussen 00:00 en 06:00 voor ORT-berekening) overlappen maar zijn niet identiek. Een medewerker die van 23:30 tot 03:00 werkt, telt mee voor het ATW-nachtdienstmaximum maar valt voor ORT-berekening pas vanaf 00:00 onder het nachtvenster — 30 minuten vallen dus onder het avondtarief.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een nachtdienst en een avonddienst? Een avonddienst eindigt vóór 00:00; een nachtdienst is elke dienst waarbij meer dan 1 uur na middernacht wordt gewerkt — ook als de dienst al om 22:00 begint en om 02:00 eindigt.
Mag een medewerker zelf aangeven geen nachtdiensten te willen werken? Een medewerker kan na het bereiken van 140 nachtdiensten in een kalenderjaar wettelijk weigeren verdere nachtdiensten te werken; buiten dat maximum is weigering afhankelijk van de contractafspraken en de toepasselijke cao.
Hoe telt een nachtdienst mee bij een min-max contract? Elke nachtdienst telt als één nachtdienst voor het jaarmaximum van 140, ongeacht de contractvorm of het aantal uren dat in het nachtvenster valt; ook een dienst met slechts 70 minuten na middernacht telt volledig mee.